जळगाव: जळगावच्या स्थानिक गुन्हे शाखेतील (LCB) चार कर्मचाऱ्यांच्या निलंबनाची घटना सध्या प्रशासकीय स्तरावर चर्चेत आहे. नियमांचे पालन आणि प्रशासकीय शिस्त अत्यावश्यक आहेच; परंतु, प्रशासकीय कारवाईच्या या कठोर भूमिकेतून एक मूलभूत आणि अधिक महत्त्वाचा प्रश्न उभा राहतो: ‘एका चुकीसाठी संपूर्ण निष्ठा आणि कर्तृत्व विसरायचे का?’

आपण हे विसरता कामा नये की, पोलीस अधीक्षक महोदय! आपली पोलीस यंत्रणा ही केवळ नियमांच्या पुस्तकावर चालत नाही, तर ती त्या खाकी वर्दीच्या आत असलेल्या ‘माणसाच्या’ निष्ठेवर आणि कठोर परिश्रमावर उभी आहे.

कर्तृत्वाचा हिशेब तपासणे हे आपले कर्तव्य!

या निलंबित कर्मचाऱ्यांच्या टीमची मागील कामगिरी तपासणे, हे केवळ त्यांच्या बाजूने उभे राहणे नाही, तर प्रशासकीय प्रमुख म्हणून आपले कर्तव्य आहे. ही तीच टीम आहे, जिने गेल्या काही महिन्यांत आपल्या हद्दीतील एकही डिटेक्शन (गुन्हा उघडकीस आणणे) सोडलेले नाही. अत्यंत क्लिष्ट आणि संवेदनशील खुनाच्या घटनांचा यशस्वीरित्या छडा लावून त्यांनी समाजाला न्याय मिळवून दिला आहे. त्यांची उत्कृष्ट कामगिरी, त्यांची टीम म्हणून असलेली निष्ठा, आणि गुन्हेगारांवर त्यांनी निर्माण केलेला वचक हा पोलीस दलासाठी अभिमानास्पद आहे.

एका व्यक्तीने आयुष्यात केलेले ९९ टक्के चांगले काम, त्याच्या हातून झालेल्या एका चुकीमुळे शून्य करून टाकता येत नाही. हाच ‘कर्तृत्वाचा हिशेब’ आहे, जो तपासणे गरजेचे आहे.

माणूस म्हणून चूक होणे, हे नियमानुसारच!

आपण सगळे माणूस आहोत, आणि माणूस म्हणून चूक होणे हा निसर्गाचा नियम आहे. पोलीस म्हणजे रोबोट नाहीत. त्यांच्यावर कुटुंबाची जबाबदारी, २४ तास कामाचा प्रचंड ताण आहे. अशा अथक प्रवासात, कधीतरी अनवधानाने किंवा परिस्थितीनुरूप ‘चूक’ होऊ शकते. चूक झाली असेल, तर तिची चौकशी व्हावीच; पण, केवळ चूक झाली म्हणून तातडीने ‘निलंबन करणे हे सुद्धा चुकीचे’ ठरू शकते. कारण, निलंबन हे तात्काळ शिक्षेसारखे वाटते, जे चौकशी पूर्ण होण्याआधीच त्या कर्मचाऱ्याला मानसिकदृष्ट्या अपराधी ठरवते.

या कर्मचाऱ्यांनी निलंबन होऊनही कर्तव्यावर हजर राहण्याचा जो प्रयत्न केला, तो केवळ नियमांचा भंग नाही, तर ज्या कामावर त्यांनी आयुष्य झोकून दिले, त्या कामापासून दूर राहण्याची त्यांची ‘अस्वस्थता’ दर्शवतो. त्यांची ही तळमळ कामाप्रतीची निष्ठा सिद्ध करते.

निलंबन ‘अंत’ नाही, तो ‘सुधारणेचा मंत्र’ ठरावा!

आज आपण केवळ कायद्याच्या पुस्तकावर बोट न ठेवता, थोडी ‘माणुसकी’ आणि ‘मेहेरबानी’ दाखवली, तर पोलीस दलाचा आत्मविश्वास गगनाला भिडेल.

• ज्या टीमचे कर्तृत्व निर्विवाद आहे, त्यांना ‘शिक्षा’ न देता ‘सुधारण्याची’ संधी द्यावी.
• या कर्मचाऱ्यांकडून ‘गुन्हा’ झाला नसेल, तर ती ‘मानवी त्रुटी’ मानून प्रशासनाने त्यांना सन्मानाने आणि तातडीने सेवेत परत घ्यावे.
• कारण, कायद्याचा धाक आवश्यक आहे, पण तो करुणा आणि माणुसकीच्या ओलाव्याने अधिक प्रभावी होतो.

पोलिसांवर विश्वास ठेवा. त्यांना त्यांच्या चुकांमधून शिकण्याची संधी द्या. कारण, एक चूक संपूर्ण आयुष्य उद्ध्वस्त करू शकत नाही. वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनी त्यांच्या कर्तृत्वाचा आणि निष्ठेचा आदर करून, या ‘माणसांना’ पुन्हा उभे राहण्याची संधी द्यावी, हीच समाजाची आणि पोलीस दलाच्या मानवी बाजूची खरी अपेक्षा आहे.

आम्हाला खात्री आहे की, पोलीस अधीक्षक महोदयांचा आतापर्यंतचा सेवाकाळ अत्यंत पारदर्शक आणि कार्यक्षम प्रशासनाचा साक्षीदार आहे. उत्कृष्ट कामगिरीसाठी राष्ट्रीय स्तरावर सन्मानित झालेल्या नेतृत्वाकडून केवळ ‘नियमां’वर बोट ठेवले जाणार नाही, तर त्या निष्ठेची आणि कष्टाची नोंद घेतली जाईल. म्हणूनच, आम्हाला ठाम विश्वास आहे की, ते या कर्मचाऱ्यांच्या बाजूने मानवी दृष्टीकोन ठेवून, त्यांच्या उज्ज्वल कर्तृत्वाचा आदर करतील आणि कायद्याच्या चौकटीत राहून त्यांना ‘सुधारणेची’ आणि पुन्हा सेवा करण्याची एक विधायक संधी देतील

आशा आहे की, वरिष्ठ अधिकारी या कर्मचाऱ्यांची बाजू समजून घेतील.