लोणवाडी ग्रामपंचायत ॲक्शन मोडवर; डस्टबिन खरेदीच्या खर्चावर प्रश्न विचारताच तीन दिवसांत गावात काम पूर्ण!

लोणवाडी (ता. जळगाव) – प्रतिनिधी माहितीच्या अधिकाराच्या (RTI) प्रभावी वापराचे आणखी एक उत्तम उदाहरण तालुक्यातील लोणवाडी गावात समोर आले आहे. ॲड. अरुण शिवाजी चव्हाण यांनी दाखल केलेल्या RTI अर्जानंतर फक्त तीन दिवसांच्या आत ग्रामपंचायतीने गावात कचरा संकलनासाठी डस्टबिन बसविण्याचे काम पूर्ण केले, अशी माहिती समोर आली आहे.

🔹 पार्श्वभूमी :

लोणवाडी ग्रामपंचायतीकडून “स्वच्छ भारत मिशन” अंतर्गत गावातील कचरा व्यवस्थापनासाठी निधी खर्च करण्यात आल्याचे दाखवले गेले होते. मात्र, प्रत्यक्षात गावात डस्टबिन न बसवल्याने गावभर अस्वच्छतेचे वातावरण निर्माण झाले होते. यामुळे ग्रामस्थ नाराज होते.

या पार्श्वभूमीवर ॲड. अरुण शिवाजी चव्हाण यांनी ३० सप्टेंबर २०२५ रोजी ग्रामपंचायतीकडे माहिती अधिकाराचा अर्ज दाखल केला. त्यांनी विचारलेल्या मुद्द्यांनी ग्रामपंचायतीला अक्षरशः ‘ॲक्शन मोड’ मध्ये आणले.

🔸 RTI मधून मागितलेली सविस्तर माहिती :

1. डस्टबिन खरेदी कोणत्या निधीतून करण्यात आली, प्राप्त आणि खर्च रकमेचा तपशील.

2. खरेदी प्रक्रियेची कागदपत्रे, बिले आणि अदा केलेली देयके.

3. गावात डस्टबिन कुठे-कुठे बसवली, त्यांचे Google Location सह Latitude व Longitude असलेले फोटो.

4. डस्टबिन खरेदीसंबंधी ग्रामपंचायत ठरावाची प्रत.

🔹 तीन दिवसांत काम पूर्ण :

हा अर्ज दाखल झाल्यानंतर केवळ तीन दिवसांत (३ ऑक्टोबर २०२५) लोणवाडी ग्रामपंचायतीने गावातील विविध ठिकाणी नवीन डस्टबिन बसवले. इतक्या वेगात काम पूर्ण झाल्याने ग्रामस्थच नव्हे तर परिसरातील इतर गावांतही या कार्याची चर्चा सुरु आहे.

🔸 ग्रामस्थांचा प्रतिसाद :

ग्रामस्थांनी या तत्परतेचे स्वागत करताना म्हटले –

“आधी तक्रारी करूनही काही फरक पडत नव्हता, पण ॲड. चव्हाण यांनी RTI दाखल करताच ग्रामपंचायतीने वीजेच्या वेगाने काम पूर्ण केले. हीच खरी ‘माहितीच्या अधिकाराची ताकद’ आहे.”

🔹 RTI चा प्रभाव :

ग्रामपंचायतीने दाखवलेली ही तातडीची कारवाई पारदर्शक प्रशासन आणि जबाबदारीची जाणीव निर्माण करणारी ठरली आहे. माहिती अधिकाराच्या प्रभावी वापरामुळे एक दीर्घकाळ प्रलंबित असलेली समस्या गावकऱ्यांच्या फायद्याची ठरली आहे.

या निर्णयामुळे आता गावात

• सार्वजनिक ठिकाणी जमा होणारा कचरा योग्य प्रकारे संकलित होणार,

• स्वच्छता व्यवस्थापन सुधारेल,

• आणि स्वच्छ व आरोग्यदायी लोणवाडी गाव उभे राहील.

🔸 RTI अर्जदाराचे मत :

ॲड. अरुण शिवाजी चव्हाण म्हणाले –

“ग्रामपंचायतीचा निधी खर्च होत असूनही प्रत्यक्ष काम होत नसल्याचे लक्षात आले. म्हणून माहिती अधिकाराखाली अर्ज केला. तीन दिवसांत काम झाले, हेच RTI चे सामर्थ्य आहे. पारदर्शक कारभारासाठी प्रत्येक नागरिकाने माहिती अधिकाराचा वापर करणे गरजेचे आहे.”

🏁 निष्कर्ष :

लोणवाडी ग्रामपंचायतीचा हा अनुभव हे दाखवतो की,

“जेव्हा नागरिक जागरूक होतो, तेव्हाच प्रशासन सक्रिय होते!”

ॲड. अरुण चव्हाण यांच्या RTI ने गावातील स्वच्छतेच्या चळवळीला नवी दिशा दिली असून, त्यांच्या पुढाकाराचे ग्रामस्थ आणि सामाजिक कार्यकर्त्यांकडून जोरदार स्वागत होत आहे.